Wyróżniona książka jest zbiorem 41 krótkich wierszy opowieści, portretów rzeczy i ludzi wypełnionych emocjami i wspomnieniami. – Nie pragnę, żeby martwe rzeczy były żywe. Chciałabym, żeby żywi ludzi byli mniej martwi. O tym jest dla mnie ta książka – mówi o swoim debiucie sama autorka. W swoich wierszach Bronka Nowicka szuka odpowiedzi na oczywiste pytania: jak nie zapomnieć, co to znaczy być człowiekiem i jak doceniać to, co zawdzięcza się światu. – To książka, która po lekturze bardzo długo w nas zostaje – tymi słowami członkowie jury uzasadniali swój wybór. 

Nagrodę czytelników, wyłonioną w plebiscycie „Gazety Wyborczej”, otrzymała Magdalena Grzebałkowska za książkę „1945. Wojna i pokój”. 

Czego nie wiecie o Nike

Nagroda Nike sprzedaje książki. Powieść Mariana Pilota „Pióropusz”, nagrodzona Nike w 2011 roku, po ogłoszeniu werdyktu jury odnotowała w sklepach empiku ponad 20-krotny wzrost sprzedaży, a wydawca musiał zwiększyć jej nakład o 2000%! Również dzięki tej nagrodzie „Traktat o łuskaniu fasoli” Wiesława Myśliwskiego sprzedał się w nakładzie ponad 100 000 egzemplarzy, co jest, w przypadku takich dzieł, wynikiem rzadko dziś spotykanym.

O nagrodę ubiegać się mogą wszystkie gatunki literackie. Regulamin jasno określa, że nagrody nie można nie przyznać (co niekiedy zdarza się w innych konkursach) ani nie może być ona podzielona. W ciągu 20-letniej historii Nike tylko raz zdarzyło się, że autor odmówił udziału w konkursie. O wycofanie swojej kandydatury poprosił w 2014 roku Marcin Świetlicki, którego tomik „Jeden” znalazł się w gronie finalistów.

Wycofać z konkursu udało się natomiast Czesławowi Miłoszowi, którego tomik „To” został nominowany w 2001 roku. Noblista motywował swoją decyzję tym, że kilka lat wcześniej otrzymał już Nike za „Pieska przydrożnego”. Jury, któremu wtedy przewodniczyła Maria Janion, postanowiło przychylić się do prośby pisarza, zaznaczając jednak, że jest to sytuacja wyjątkowa.

Zwycięzca nagrody Nike wyłaniany jest w trzyetapowym konkursie. Najpierw powstaje lista 20 nominowanych do niej książek, których lista ogłaszana jest tradycyjnie podczas Warszawskich Targów Książki. Następnie, w połowie września, zostaje wybranych 7 finalistów, a decyzję o tym, który z nich odbierze statuetkę Nike i 100 tysięcy złotych, jury podejmuje w dniu wręczenia wyróżnienia. W tym roku o przyznaniu nagrody zadecydowali: Tomasz Fiałkowski (przewodniczący), Piotr Bratkowski, Irena Grudzińska-Gross, Rafał Marszałek, Stanisław Obirek, Paweł Rodak, Maria Anna Potocka, Andrzej Werner i Maria Zmarz-Koczanowicz.

Obok „Nakarmić kamień” na liście finalistów do tegorocznej edycji nagrody Nike znalazło się 6 książek:


„1945. Wojna i pokój”, Magdalena Grzebałkowska

Pisarka i dziennikarka, laureatka prestiżowej nagrody Grand Press i autorka głośnej biografii „Beksińscy. Portret podwójny”, powróciła znakomitą reporterską książką o pierwszych miesiącach pokoju po zakończeniu II Wojny Światowej. Na kartach „1945. Wojny i pokoju” spotykają się polscy i niemieccy przesiedleńcy, ludzie dobrzy i źli, ofiary i kaci, złodzieje i szabrownicy oraz przedstawiciele nowej władzy. Koncentrując się na historiach zwykłych ludzi, Grzebałkowska stworzyła poruszającą opowieść o codzienności z wielką historią w tle.

„Tatuaż z tryzubem”, Ziemowit Szczerek

W głośnym fabularyzowanym reportażu „Przyjdzie Mordor i nas zje”, który w 2013 roku przyniósł mu Paszport Polityki, Ziemowit Szczerek opowiedział o Polakach wybierających się na Ukrainę w poszukiwaniu „hardkoru”. W „Tatuażu z tryzubem” powrócił do naszych południowo-wschodnich sąsiadów, by opowiedzieć o tworzącym się państwie. „To wyprawa opłotkami najnowszej historii Ukrainy, mająca przybliżyć Polakom ten kraj, o którym czytali już sporo, ale raczej nie w ten sposób” – pisze o książce wydawca.

„Którędy na zawsze”, Piotr Matywiecki

Trzynasty tomik poetycki w dorobku Piotra Matywieckiego, poety, krytyka literackiego, eseisty, a z zawodu bibliotekarza. To już czwarta nominacja do Nike dla autora, który na swoim koncie ma już Nagrodę Polskiego PEN Clubu, Nagrodę Literacką Gdynia oraz Nagrodę Literacką m.st. Warszawy. „Którędy na zawsze” został przez krytyków uznany za najdojrzalsze i najbardziej osobiste dzieło pisarza. W kilkudziesięciu wierszach autor tworzy poetycko-filozoficzny przekaz o historii, egzystencji oraz zmian, jakie dokonują się w człowieku wraz z upływem lat.

„Skoruń”, Maciej Płaza

Debiutancki zbiór opowiadań autorstwa doktora humanistyki i cenionego tłumacza literatury anglojęzycznej, który na polski przełożył dzieła takich autorów jak H.P. Lovecraft, Mary Shelley czy Kenneth Grahame. Za „Skoruń” otrzymał już w tym roku Nagrodę Literacką Gdynia oraz prestiżową Nagrodę Fundacji im. Kościeliskich.

Na książkę składa się siedem opowieści o ziemi, rzece i robocie, o tęsknocie za nieznanym, o radosnym i lękliwym żegnaniu się z dzieciństwem, i o olśnieniach, jakie przynosi inicjacja seksualna. „Skoruniem” Maciej Płaza wpisuje się w znaczący w polskiej literaturze nurt „wiejski”, którego jednym z najbardziej znanych przedstawicieli jest dwukrotny laureat Nike Wiesław Myśliwski.

„Uprawa roślin południowych metodą Miczurina”, Weronika Murek

Zbiór opowiadań laureatki Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej w 2015 roku za słuchowisko „Feinweinblein”. Książka uznana przez krytyków za jeden z najlepszych debiutów prozatorskich minionego roku. W „Uprawie roślin południowych metodą Miczurina” czytelnik spotyka Marię, która o swojej śmierci dowiedziała się jako ostatnia, Matkę Boską robiącą na drutach skarpety Jezusowi, przedszkolaka Piotrusia, z którym inne dzieci nie chcą się bawić bo „jest z mięsa” czy wybierającego się na księżyc kosmonautę Pączka. „Weronika Murek niczym nadworny kuglarz słowa miesza style literackie i zwodzi zmysły czytelnika. Doskonała odskocznia od szarości dnia powszedniego” – pisze o książce wydawca.

„W lodach Prowansji. Bunin na wygnaniu”, Renata Lis

Pierwsza w Polsce biografia Iwana Bunina, rosyjskiego poety i nowelisty, laureata Literackiego Nobla za rok 1933. Renata Lis na kartach swojej książki rozwiewa wiele mitów i tajemnic, jakie przez lata narosły wokół słynącego z burzliwego życia prywatnego, pisarza. Opowiada o jego miłości do Galiny Kuzniecowej, która porzuciła go dla innej kobiety, zdradza co stało się z pieniędzmi z Nagrody Nobla oraz ujawnia kulisy nagonki jaką na Bunina prowadziła bolszewicka agentura we Francji (gdzie wyemigrował po rewolucji październikowej) i Stanach Zjednoczonych. W tej pełnej przygód i odkryć podróżny przez życie Bunina – jak pisze o książce wydawca – Renata Lis wykorzystała dzienniki Kuzniecowej, Bunina oraz jego kochanki Wiery Muromcewej, których fragmenty czytelnicy mogą tu przeczytać po raz pierwszy.

Siedem najlepszych polskich książek roku 2015 kupicie na Allegro, podobnie jak i dzieła wyróżnione w poprzednich edycjach Nagrody Literackiej Nike. W minionych latach statuetkę i 100 000 złotych odebrali:

2015 – Olga Tokarczuk za powieść „Księgi Jakubowe
2014 – Karol Modzelewski za autobiografię „Zajeździmy kobyłę historii
2013 – Joanna Bator za powieść „Ciemno, prawie noc
2012 – Marek Bieńczyk za zbiór esejów „Książka twarzy
2011 – Marian Pilot za powieść „Pióropusz
2010 – Tadeusz Słobodzianek za dramat „Nasza klasa
2009 – Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki za tom poetycki „Piosenka o zależnościach i uzależnieniach
2008 – Olga Tokarczuk za powieść „Bieguni
2007 – Wiesław Myśliwski za powieść „Traktat o łuskaniu fasoli
2006 – Dorota Masłowska za powieść „Paw królowej
2005 – Andrzej Stasiuk za powieść „Jadąc do Babadag
2004 – Wojciech Kuczok za powieść „Gnój
2003 – Jarosław Marek Rymkiewicz za tom poetycki „Zachód słońca w Milanówku
2002 – Joanna Olczak-Ronikier za powieść „W ogrodzie pamięci
2001 – Jerzy Pilch za powieść „Pod Mocnym Aniołem
2000 – Tadeusz Różewicz za tom poetycki „Matka odchodzi
1999 – Stanisław Barańczak za tom poetycki „Chirurgiczna precyzja
1998 – Czesław Miłosz za zbiór „Piesek przydrożny
1997 – Wiesław Myśliwski za powieść „Widnokrąg

Marcin Kamiński

magazyn@allegro.pl

Powiązane artykuły